Bezpieczeństwo dzieci i młodzieży w Internecie

Surfowanie po Internecie w poszukiwaniu wiedzy i rozrywki niesie za sobą ryzyko natrafienia na szkodliwe treści. Są to materiały, które mogą mieć negatywny wpływ na rozwój i psychikę dzieci i młodzieży. Dzieci mogą na nie trafiać celowo lub przypadkowo, np. poprzez mylne wyniki wyszukiwania, spam czy reklamę.

Do szkodliwych treści zalicza się:

  • treści prezentujące przemoc i okrucieństwo, np. w filmach bądź brutalnych grach komputerowych;
  • treści promujące zachowania autodestrukcyjne – samookaleczenia lub samobójstwa, bądź zachowania szkodliwe dla zdrowia, np. wyniszczające diety (tzw. ruch pro-ana), zażywanie narkotyków lub dopalaczy;
  • treści pornograficzne, w tym materiały prezentujące relacje seksualne z wykorzystaniem przemocy oraz nietypowe i dewiacyjne zachowania seksualne;
  • treści dyskryminacyjne, nawołujące do wrogości lub nienawiści wobec różnych grup społecznych, narodowościowych, religijnych lub osób.

Wpływ tych treści na psychikę młodego człowieka jest ogromny. Zaburzają one prawidłowy rozwój obniżając poczucie bezpieczeństwa i wywołując trudne w przeżyciu i bardzo silne emocje (np. złość, lęk, zawiść, chęć zemsty). Kontakt z przekazami pełnymi przemocy, np. poprzez gry komputerowe, może prowadzić do większej tolerancji na przemoc i przeświadczenie, że wszystkie problemy można rozwiązać przy pomocy agresji. Pornografia oglądana przez dzieci i młodzież może kształtować w nich fałszywe poglądy na sferę seksualności i stanowić wypaczoną edukację seksualną. Wyniki badań potwierdzają, że częsty kontakt dzieci z tego rodzaju treściami może prowadzić do problemów w sferze seksualności w późniejszym wieku. Ponadto szkodliwe treści często stanowią dla dzieci nieodpowiedni wzorzec budowania relacji w prawdziwym życiu. Z kolei nadużywanie multimediów może zaburzać prawidłowy rozwój intelektualny (obniżona koncentracja uwagi, myśli krążące wokół internetowych treści, przemęczenie i stres wywołane grą), zaburzać relacje rówieśnicze (np. młody człowiek woli pozostać przed komputerem zamiast spotkać się z kolegami), zaburzać życie rodzinne (np. niewypełnianie obowiązków domowych) i w konsekwencji prowadzić do uzależnienia.

W celu ochrony dzieci i młodzieży przed szkodliwymi treściami należy przestrzegać kilku bardzo prostych zasad.

  1. USTAL Z DZIECKIEM ZASADY KORZYSTANIA Z INTERNETU

Umożliwienie dzieciom korzystania z Internetu nie jest Waszym (rodziców) obowiązkiem, a przywilejem, jaki dajecie swoim pociechom.

Zasady muszą być dostosowane do wieku dziecka – inne będą w przypadku ucznia klasy I i inne dla nastolatka.

Czas korzystania z Internetu powinien być ograniczony. Zaleca się, aby dzieci w wieku wczesnoszkolnym nie korzystały z urządzeń ekranowych dłużej niż dwie godziny dziennie (np. 1 godzina przed telewizorem i 1 godzina w sieci). Zaproponujcie dzień lub dni w tygodniu bez komputera/telewizora.

Najmłodsze dzieci powinny korzystać jedynie z pozytywnych i bezpiecznych treści (aplikacje, strony, gry) wskazanych i sprawdzonych przez rodziców.

Z czasem warto brać pod uwagę propozycje nowych treści spośród wskazywanych przez dzieci, każdorazowo je weryfikując. Korzystajcie ze swojej możliwości wglądu w ekran komputera czy urządzenia mobilnego, którego używają dzieci.

Interesujcie się aktywnościami dziecka online i nawiązujcie z nim na ten temat rozmowę. Dziecko musi wiedzieć, że ma Waszą uwagę i zainteresowanie.

Najmłodsze dzieci nie powinny samodzielnie korzystać z komunikatorów czy portali społecznościowych. Ewentualne kontakty online powinny być ograniczone do znajomych osób i odbywać się pod kontrolą rodziców. Zakaz ów należy poprzedzić rozmową na temat zagrożeń związanych z kontaktami z nieznajomymi.

Dzieci nie powinny publikować samodzielnie w sieci treści, szczególnie prywatnych informacji, filmów, zdjęć. Taki zakaz powinien być połączony ze zwróceniem dziecku uwagi na zagrożenia związane z publikacją wizerunku i prywatnych informacji.

Należy umówić się z dzieckiem, że za każdym razem kiedy trafi na nieodpowiednie treści lub cokolwiek innego je w sieci zaniepokoi, natychmiast Was o tym poinformuje. Kiedy dziecko zgłasza kontakt z nieodpowiednimi treściami, warto rozpoznać, co się wydarzyło, pochwalić je za poinformowanie o takim zdarzeniu. Jeżeli dziecko jest zaniepokojone, trzeba wytłumaczyć mu sytuację, zastanowić się, jak zmniejszyć prawdopodobieństwo podobnych okoliczności w przyszłości.

Przyjrzyjcie się swojej aktywności w Internecie. Rodzice i starsze rodzeństwo stanowią dla dzieci największy wzór do naśladowania. Dawajcie pozytywny przykład korzystania z Internetu i urządzeń multimedialnych.

 

 

  1. ROZMAWIAJ Z DZIECKIEM O JEGO DOŚWIADCZENIACH W SIECI

Dobry kontakt z dzieckiem, czas na rozmowę i zainteresowanie jego doświadczeniami są niezwykle ważne do rozwoju dziecka. Zapewniają mu poczucie bezpieczeństwa.

Dążmy do tego, by było przekonane o tym, że zawsze może zwrócić się do nas w sytuacjach dla siebie trudnych lub gdy będzie miało  poczucie zagrożenia.

Do tematu zasad użytkowania Internetu i bezpieczeństwa w nim należy wracać, jeśli tylko pojawi się ku temu okazja w codziennej rozmowie.

Warto zachęcać dziecko do zadawania pytań, rozwiewać jego wątpliwości, tłumaczyć, dlaczego decydujemy się na pewne ograniczenia. Dziecko musi mieć świadomość, że dbamy o jego bezpieczeństwo i jesteśmy zainteresowani jego ulubionymi treściami.

Dzięki temu będziemy na bieżąco z doświadczeniami dziecka, poznamy jego preferencje, zobaczymy efekty jego aktywności online, damy mu szansę na pochwalenie się osiągnięciami (ważne, żeby je zauważać i doceniać). Rozmowa o doświadczeniach online będzie pomocna w zauważeniu niepokojących zdarzeń – również tych związanych z kontaktem z niebezpiecznymi treściami.

Jeżeli dziecko opowiada o kontakcie ze szkodliwymi treściami poza domem – w szkole, domu rówieśników, należy porozmawiać o tej sytuacji z wychowawcą czy rodzicami kolegów dziecka. Należy też być wyczulonym na sytuacje, w których ktoś prezentuje dziecku takie treści. Pomocni w interwencji mogą być konsultanci bezpłatnej linii 800 100 100.

 

  1. UDOSTĘPNIAJ DZIECKU JEDYNIE POZYTYWNE I BEZPIECZNE TREŚCI

Zasoby internetowe udostępniane dzieciom muszą być wolne od szkodliwych treści, czyli przemocy, wulgaryzmów, erotyki. Należy się również upewnić, czy nie dają one dostępu do takich treści np. poprzez linki czy bannery.

Należy udostępniać dzieciom treści z wiarygodnego źródła, stworzone z myślą o młodym odbiorcy.

Estetyka, sposób prezentowania informacji, nawigacja po serwisie, grze czy aplikacji powinny być przyjazne i zrozumiałe dla dziecka.

Udostępniane dzieciom treści powinny łączyć zabawę z edukacją i rozwojem – angażować je w aktywności plastyczne, muzyczne, rozwijać wyobraźnię, poszerzać wiedzę.

Należy zwrócić uwagę, czy serwis zapewnia ochronę prywatności użytkownika – kluczowe jest zadbanie o bezpieczeństwo danych i wizerunku dziecka.

 

PRZYDATNE LINKI:

  • www.dzieckowsieci.pl strona kampanii społecznej „Chroń dziecko w sieci”
  • www.fdds.pl strona Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę
  • www.dyzurnet.pl – punkt kontaktowy służący do zgłaszania szkodliwych treści internetowych prowadzony przez ekspertów Naukowej i Akademickiej Sieci Komputerowej
  • www.sieciaki.pl – portal dla dzieci i rodziców zawierający treści (gry, filmy, pliki multimedialne) związane z bezpiecznym korzystaniem z Internetu przez dzieci
  • www.necio.pl – portal dla dzieci i rodziców zawierający treści (gry, filmy, pliki multimedialne) związane z bezpiecznym korzystaniem z Internetu przez dzieci
  • www.pegi.info – portal zawierający informacje na temat klasyfikacji wiekowej i treści pojawiających się w grach komputerowych
  • Katalog bezpiecznych aplikacji dla dzieci BeStApp prowadzony przez Fundację Dajemy Dzieciom Siłę (także jako aplikacja na urządzenia z systemem Android) www.fdds.pl/bestapp
  • Katalog bezpiecznych stron internetowych dla dzieci BeStApp prowadzony przez Fundację Dajemy Dzieciom Siłę www.fdds.pl/Best
  • FUNDACJA ORANGE – BEZPIECZNIE TU I TAM – kurs internetowy dla rodziców  https://fundacja.orange.pl/kurs/

 

  1. SKONFIGURUJ USTAWIENIA BEZPIECZEŃSTWA W URZĄDZENIU I ZAINSTALUJ PROGRAM DO KONTROLI RODZICIELSKIEJ

Na stronie kampanii społecznej „Chroń dziecko w sieci” www.dzieckowsieci.pl znajdują się filmy instruktażowe krok po kroku prowadzące przez proces konfiguracji ustawień bezpieczeństwa w Państwa urządzeniach z systemami Windows, IOS, Android

 

                                                                                                                                                                          opracowanie: mgr Karolina Gołąbek

psycholog szkolny

na podstawie materiałów kampanii CHROŃ DZIECKO W SIECI www.dzieckowsieci.pl